Bijstandsuitkering — ostatnia siatka bezpieczeństwa
Bijstandsuitkering (zasiłek socjalny na mocy Participatiewet) jest najniższym poziomem zabezpieczenia społecznego w Holandii. Jest przeznaczony dla osób, które nie mają wystarczających dochodów ani majątku na utrzymanie i nie kwalifikują się na inne świadczenia. Dla polskich migrantów dostęp do bijstand nie jest automatyczny i zależy od statusu pobytowego.
Warunki uzyskania bijstand
- Wiek: 18 lat do AOW-leeftijd (wieku emerytalnego)
- Dochody: brak wystarczających dochodów na utrzymanie
- Majątek: poniżej progu (ok. 7 600 € samotni, 15 200 € pary w 2024)
- Brak innych świadczeń: nie kwalifikujesz się na WW, WIA itp.
- Verblijfsrecht: legalne prawo pobytu w Holandii
Polacy a prawo do bijstand
Jako obywatel UE Twoje prawo do bijstand zależy od Twojego statusu:
Pracownicy i byli pracownicy
- Jeśli pracujesz w Holandii (nawet na część etatu) — masz prawo do bijstand jako uzupełnienie
- Jeśli straciłeś pracę po ponad roku pracy — zachowujesz status pracownika i prawo do bijstand
- Jeśli straciłeś pracę po mniej niż roku — zachowujesz status przez 6 miesięcy (jeśli aktywnie szukasz pracy)
Osoby bez historii pracy
- Obywatele UE bez pracy ani zasobów mogą nie mieć prawa do bijstand w pierwszym okresie
- Gmina może odmówić bijstand jeśli uzna, że stanowisz „onredelijke belasting" (nieuzasadnione obciążenie) dla systemu socjalnego
- Złożenie wniosku o bijstand może wpłynąć na Twoje prawo pobytu jako obywatel UE
Wysokość bijstandsuitkering (2024)
- Samotni (alleenstaand): ok. 1 182 € netto miesięcznie
- Samotni rodzice: ok. 1 182 € + kindgebonden budget
- Pary (gehuwden/samenwonenden): ok. 1 688 € netto razem
- Vakantiebijslag 5% — wypłacany w maju
Obowiązki przy bijstand
Bijstand wiąże się z obowiązkami:
- Sollicitatieplicht — obowiązek aktywnego poszukiwania pracy
- Taaleis — obowiązek nauki holenderskiego
- Tegenprestatie — obowiązek „świadczenia wzajemnego" (wolontariat, szkolenie)
- Inlichtingenplicht — obowiązek informowania gminy o zmianach (dochody, mieszkanie, relacja)
- Medewerkingsplicht — obowiązek współpracy z gminą
Maatregelen — sankcje
Naruszenie obowiązków może skutkować:
- Obniżeniem zasiłku o 10-100%
- Na okres 1-3 miesięcy
- Przy powtarzających się naruszeniach — wykreślenie
Bijzondere bijstand — specjalny zasiłek
Oprócz regularnegobijstand, gmina może przyznać bijzondere bijstand na specjalne koszty:
- Koszty medyczne nierefundowane przez ubezpieczenie
- Koszty przeprowadzki (verhuiskosten)
- Meble i sprzęt AGD (inrichtingskosten)
- Koszty procesu sądowego (griffierecht)
- Schulden — wsparcie przy długach
Porady dla polskich migrantów
- Zachowaj dokumentację pracy — udowodnienie statusu pracownika chroni Twoje prawo do bijstand
- Bądź ostrożny z wnioskiem o bijstand bez historii pracy — może wpłynąć na prawo pobytu
- Skonsultuj się przed złożeniem wniosku — adwokat lub Juridisch Loket
- Bijstand to nie wstyd — to Twoje prawo jako pracownika/byłego pracownika
Potrzebujesz zasiłku socjalnego lub masz problem z odmową? Nasi prawnicy pomogą Ci z wnioskiem lub odwołaniem. Zadzwoń: 070 4500 300 lub napisz: pomoc@arslan.nl.