Ochrona prawna osób wymagających wsparcia w Holandii
Gdy bliska osoba — rodzic, partner lub dorosłe dziecko — nie jest w stanie samodzielnie zarządzać swoimi sprawami finansowymi lub osobistymi, prawo holenderskie oferuje trzy formy ochrony prawnej: curatele (ubezwłasnowolnienie), bewind (zarząd majątkiem) i mentorschap (kuratela osobista). Dla Polaków w Holandii zrozumienie tych instytucji jest ważne, szczególnie gdy opiekują się starszymi rodzicami.
Bewind — zarząd majątkiem
Beschermingsbewind (zarząd ochronny majątkiem) to najczęstsza forma ochrony. Sąd kantonowy (kantonrechter) wyznacza bewindvoerder (zarządcę), który zarządza finansami osoby chronionej. Osoba pod bewind zachowuje zdolność do podejmowania decyzji osobistych (np. medycznych), ale nie może samodzielnie dysponować swoim majątkiem.
Bewind jest stosowany najczęściej przy: problemach z długami (schuldenproblematiek), demencji, niepełnosprawności intelektualnej lub uzależnieniach. Wniosek o bewind może złożyć sama osoba zainteresowana, rodzina lub instytucja opiekuńcza.
Mentorschap — kuratela osobista
Mentorschap dotyczy decyzji niemajątkowych — opieki zdrowotnej, miejsca zamieszkania i codziennych spraw życiowych. Mentor podejmuje decyzje w imieniu osoby chronionej w sprawach takich jak: wybór domu opieki, zgoda na leczenie medyczne, kontakty z instytucjami opiekuńczymi. Mentorschap można łączyć z bewind.
Curatele — ubezwłasnowolnienie
Curatele (ondercuratelestelling) jest najdalej idącą formą ochrony. Osoba pod kuratelą (curandus) traci zdolność do czynności prawnych zarówno w sprawach majątkowych, jak i osobistych. Curator (kurator) przejmuje pełne zarządzanie. Curatele jest stosowane tylko gdy bewind i mentorschap nie wystarczają — np. przy poważnych zaburzeniach psychicznych lub głębokiej demencji.
Procedura wnioskowania
Wniosek o curatele, bewind lub mentorschap składa się do kantonrechter (sędziego kantonowego) za pośrednictwem formularza dostępnego na rechtspraak.nl. Do wniosku należy dołączyć: zaświadczenie lekarskie, opis sytuacji i zgodę proponowanego zarządcy/mentora. Rozprawa odbywa się zazwyczaj w ciągu 6-8 tygodni.
Kto może być bewindvoerder lub mentor?
Zarządcą lub mentorem może być członek rodziny (np. małżonek, dziecko) lub profesjonalny bewindvoerder. Profesjonalni bewindvoerders podlegają kontroli jakości i muszą spełniać wymogi ustawowe. Koszty profesjonalnego bewindvoerder wynoszą ok. 1.100-1.400 euro rocznie i mogą być pokryte z majątku osoby chronionej.
Polscy rodzice w Holandii
Szczególna sytuacja dotyczy Polaków, których starsi rodzice mieszkają w Polsce. Holenderski bewind lub mentorschap nie działa automatycznie w Polsce — potrzebne jest odrębne postępowanie w polskim sądzie. Jeśli rodzic przeprowadza się do Holandii, warto wcześniej zadbać o odpowiednie pełnomocnictwa.
Potrzebujesz pomocy z ustanowieniem bewind, mentorschap lub curatele? Zadzwoń — 070 4500 300 lub napisz na pomoc@arslan.nl.