Jak działa holenderskie prawo spadkowe dla Polaków mieszkających w Holandii?
Holenderskie prawo spadkowe stosuje się do majątku osoby, która w chwili śmierci miała ostatnie miejsce zamieszkania w Holandii. Dla Polaków oznacza to przede wszystkim, że dziedziczenie odbywa się według holenderskich zasad, a nie polskich. Najważniejsze jest ustalenie, kto należy do kręgu spadkobierców i w jaki sposób chroniony jest żyjący partner.
W praktyce holenderskie przepisy kładą duży nacisk na ochronę współmałżonka lub zarejestrowanego partnera. Dzięki temu żyjący partner może nadal korzystać z domu i oszczędności bez konieczności natychmiastowego podziału majątku z dziećmi. Polacy często zaskoczeni są tym, że dzieci nie otrzymują od razu części nieruchomości czy kont bankowych, lecz jedynie roszczenie pieniężne wobec drugiego rodzica. Taka konstrukcja zapobiega sytuacji, w której partner musiałby sprzedawać mieszkanie, aby spłacić dzieci.
Co dzieje się z majątkiem, gdy zmarły nie sporządził testamentu?
Gdy nie ma testamentu, obowiązują ustawowe reguły dziedziczenia. Majątek przechodzi na najbliższych członków rodziny według ściśle określonej kolejności i z uwzględnieniem szczególnej ochrony partnera.
W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i partner zmarłego. Partner otrzymuje cały majątek do dyspozycji, natomiast dzieci nabywają jedynie wierzytelność wobec partnera. Wierzytelność ta staje się wymagalna dopiero w momencie śmierci drugiego rodzica lub jego upadłości. Dzięki temu partner może swobodnie zarządzać domem i oszczędnościami, a dzieci otrzymują należną im wartość pieniężną później.
Na czym polega wettelijke verdeling i jak chroni żyjącego partnera?
Wettelijke verdeling to mechanizm, który automatycznie stosuje się przy śmierci osoby pozostającej w związku małżeńskim lub zarejestrowanym partnerstwie i mającej dzieci. Cały majątek wspólny przechodzi na żyjącego partnera, a dzieci uzyskują roszczenie o wypłatę ich udziału.
W praktyce oznacza to, że partner nie musi dzielić się domem ani kontami bankowymi od razu po śmierci współmałżonka. Dzieci mogą żądać spłaty dopiero po upływie dłuższego czasu lub w szczególnych sytuacjach, takich jak sprzedaż nieruchomości czy ogłoszenie upadłości przez partnera. Rozwiązanie to chroni stabilność życiową pozostałej przy życiu osoby, co jest szczególnie ważne dla rodzin z dziećmi niepełnoletnimi.
Jak wygląda kolejność dziedziczenia, gdy nie ma partnera ani dzieci?
Gdy zmarły nie pozostawił partnera ani dzieci, dziedziczenie przechodzi na dalszych krewnych według ustalonej hierarchii. Najpierw spadek przypada rodzicom i rodzeństwu, a w dalszej kolejności dziadkom oraz pradziadkom.
W przypadku braku jakichkolwiek spadkobierców ustawowych majątek może ostatecznie przejść na rzecz państwa. Dla Polaków ważne jest, aby sprawdzić, czy w Polsce pozostają krewni, którzy mogliby dziedziczyć w dalszej kolejności, ponieważ holenderskie prawo nie zawsze automatycznie uwzględnia odległych krewnych mieszkających za granicą.
Co można uregulować w testamencie i jakich ograniczeń nie da się ominąć?
W testamencie można znacznie zmodyfikować ustawowe zasady dziedziczenia. Można wyznaczyć konkretne osoby do otrzymania określonych przedmiotów, ustanowić zarząd nad majątkiem dla małoletnich dzieci lub wskazać osobę odpowiedzialną za wykonanie ostatniej woli.
Niezależnie od treści testamentu dzieci zawsze zachowują prawo do połowy wartości ich ustawowego udziału. Nie można więc całkowicie wydziedziczyć dziecka. Można natomiast ustanowić, że spadek dla dziecka będzie zarządzany przez osobę trzecią do osiągnięcia przez nie określonego wieku lub spełnienia innych warunków.
Jak wybrać polskie prawo spadkowe w testamencie?
Osoba mieszkająca w Holandii może w testamencie wskazać, że do jej spadku ma zastosowanie prawo polskie. Wybór taki musi być wyraźny i dokonany w ważnej formie testamentowej.
Dzięki takiemu zapisowi możliwe jest zachowanie polskich zasad dotyczących zachowku czy kolejności dziedziczenia. Wybór prawa polskiego nie zawsze jednak rozwiązuje wszystkich problemów, ponieważ holenderski notariusz nadal będzie potrzebny do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia dotyczącego majątku położonego w Holandii.
Do czego służy verklaring van erfrecht i jak go uzyskać?
Verklaring van erfrecht to dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza, kto jest spadkobiercą i w jakim zakresie. Bez tego dokumentu banki i urzędy nie udostępnią informacji ani nie pozwolą na przeniesienie własności nieruchomości.
Notariusz wydaje verklaring van erfrecht po sprawdzeniu aktu zgonu, ewentualnego testamentu oraz sytuacji rodzinnej zmarłego. Dokument ten jest niezbędny zarówno do dostępu do kont bankowych, jak i do przepisania domu czy samochodu na spadkobierców. W sprawach z elementem międzynarodowym notariusz często wymaga dodatkowych dokumentów z Polski, takich jak akty stanu cywilnego.
Jakie są możliwości przyjęcia lub odrzucenia spadku?
Spadkobierca ma trzy podstawowe opcje: przyjąć spadek w całości, przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza lub go odrzucić. Wybór zależy przede wszystkim od tego, czy istnieje ryzyko, że długi zmarłego przewyższają wartość majątku.
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem, gdy nie ma pewności co do stanu finansów zmarłego. W takim przypadku spadkobierca odpowiada za długi tylko do wysokości otrzymanego majątku. Odrzucenie spadku wymaga złożenia oświadczenia w sądzie lub u notariusza w określonym terminie i jest nieodwołalne.
Najczęściej zadawane pytania
Czy partner bez ślubu dziedziczy tak samo jak małżonek?
Nie. Tylko zarejestrowany partner lub małżonek korzysta z automatycznej ochrony wettelijke verdeling. Osoba pozostająca w związku nieformalnym musi być wyraźnie wskazana w testamencie.
Czy dziecko może domagać się natychmiastowej wypłaty swojego udziału?
Zasadniczo nie. Wierzytelność dziecka staje się wymagalna dopiero po śmierci drugiego rodzica lub w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych prawem.
Czy można w testamencie całkowicie pominąć dziecko?
Nie. Dziecko zawsze zachowuje prawo do połowy wartości ustawowego udziału, niezależnie od treści testamentu.
Czy verklaring van erfrecht jest potrzebny przy małym majątku?
Zazwyczaj tak. Banki wymagają tego dokumentu nawet przy niewielkich kwotach na koncie.
Czy Polak mieszkający w Holandii musi sporządzić testament u holenderskiego notariusza?
Nie ma takiego obowiązku, ale testament sporządzony w Polsce powinien spełniać wymogi formy uznawane w Holandii.
Jeśli masz pytania dotyczące Twojej sytuacji rodzinnej lub majątku położonego zarówno w Polsce, jak i w Holandii, skontaktuj się z kancelarią. Nasi prawnicy pomogą przygotować odpowiednie rozwiązania i zadbać o bezpieczeństwo Twoich bliskich.