System sądowniczy w Holandii — struktura
Holenderski system sądowniczy (rechterlijke macht) jest zorganizowany inaczej niż polski. Zrozumienie jego struktury pomaga polskim migrantom lepiej nawigować w holenderskim systemie prawnym — czy to w sprawie karnej, cywilnej, administracyjnej czy rodzinnej.
Sądy pierwszej instancji — Rechtbanken
W Holandii jest 11 rechtbanken (sądów okręgowych), podzielonych na sektory:
Sector kanton (kantonrechter)
- Sprawy cywilne do 25 000 €
- Sprawy pracownicze (arbeidsrecht)
- Sprawy najmu (huurrecht)
- Sprawy konsumenckie
- Drobne sprawy karne (overtredingen)
- Nie potrzebujesz adwokata (procederen zonder advocaat)
Sector civiel (civiele rechter)
- Sprawy cywilne powyżej 25 000 €
- Sprawy rodzinne (familierecht)
- Sprawy spadkowe
- Sprawy handlowe
- Obowiązkowy adwokat (verplichte procesvertegenwoordiging)
Sector straf (strafrechter)
- Sprawy karne
- Politierechter — sędzia policyjny, lżejsze przestępstwa (1 sędzia)
- Meervoudige kamer — poważniejsze przestępstwa (3 sędziów)
Sector bestuursrecht (bestuursrechter)
- Sprawy administracyjne — odwołania od decyzji urzędów
- IND, UWV, Belastingdienst, gminy
- Nie potrzebujesz adwokata (ale zalecany)
Sądy apelacyjne — Gerechtshoven
4 gerechtshoven (sądy apelacyjne): Amsterdam, Arnhem-Leeuwarden, Den Haag, 's-Hertogenbosch.
- Hoger beroep — apelacja od wyroków rechtbank
- Pełna ponowna ocena sprawy (zarówno faktów, jak i prawa)
- Termin na apelację: 3 miesiące (civiel/straf) lub 6 tygodni (bestuursrecht)
Sąd Najwyższy — Hoge Raad
Hoge Raad der Nederlanden to najwyższy sąd:
- Cassatie — kasacja, tylko kwestie prawne (nie fakty)
- Sprawdza, czy prawo zostało prawidłowo zastosowane
- Nie ocenia ponownie dowodów
- Obowiązkowy adwokat (cassatieadvocaat)
Specjalne sądy i organy
- Raad van State — Rada Stanu, najwyższy sąd w sprawach administracyjnych i imigracyjnych
- Centrale Raad van Beroep (CRvB) — sąd apelacyjny w sprawach ubezpieczeń społecznych
- College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) — sąd apelacyjny w sprawach gospodarczych
Rodzaje postępowań
Dagvaardingsprocedure
Standardowe postępowanie w sprawach cywilnych — pozew dostarczany przez komornika (deurwaarder).
Verzoekschriftprocedure
Postępowanie na wniosek — w sprawach rodzinnych, adopcji, kurateli.
Kort geding
Postępowanie nakazowe — szybka, tymczasowa ochrona prawna (zwykle w ciągu 2-4 tygodni).
Koszty sądowe — griffierecht
Opłaty sądowe w Holandii (2024):
- Kantonzaken: ok. 87 € (osoby fizyczne)
- Civiele zaken: ok. 314 € (osoby fizyczne)
- Bestuursrecht: ok. 184 € (osoby fizyczne)
- Hoger beroep: wyższe opłaty
- Bij toevoeging (pomoc prawna): obniżone opłaty
Potrzebujesz reprezentacji przed sądem w Holandii? Nasi adwokaci prowadzą sprawy we wszystkich sektorach sądownictwa. Zadzwoń: 070 4500 300 lub napisz: pomoc@arslan.nl.