Ślub w Holandii a majątek — co się zmieniło
Coraz więcej Polaków zakłada rodziny w Holandii — czasem z holenderskim partnerem, czasem oboje partnerzy są Polakami, którzy postanowili wziąć ślub już mieszkając nad Renem. Bardzo często pojawia się wtedy pytanie: czy potrzebujemy intercyzy? Odpowiedź jest inna niż jeszcze kilka lat temu, ponieważ holenderskie prawo majątkowe małżeńskie zmieniło się fundamentalnie w 2018 roku.
Prawnik Arslan pomaga polskim parom w Holandii zrozumieć te zasady i — jeśli to potrzebne — przygotować się do wizyty u notariusza, który jako jedyny może sporządzić ważną umowę majątkową (huwelijkse voorwaarden).
Ustrój majątkowy z mocy prawa: beperkte gemeenschap van goederen
Do końca 2017 roku ślub w Holandii bez intercyzy oznaczał pełną wspólnotę majątkową — wszystko, co każdy z małżonków posiadał przed ślubem i w trakcie, stawało się wspólne. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązuje ograniczona wspólnota majątkowa:
Co pozostaje majątkiem osobistym
- majątek posiadany przed zawarciem małżeństwa (oszczędności, nieruchomość, samochód);
- darowizny otrzymane w trakcie małżeństwa, chyba że darczyńca postanowił inaczej;
- spadki odziedziczone w trakcie małżeństwa;
- majątek związany z jednoosobową działalnością gospodarczą prowadzoną już przed ślubem (choć zyski z działalności osiągane w trakcie małżeństwa mogą już podlegać rozliczeniu).
Co staje się majątkiem wspólnym
- wszystko, co zostanie nabyte w trakcie trwania małżeństwa ze wspólnych dochodów — pensje, oszczędności zgromadzone po ślubie, nieruchomość kupiona wspólnie;
- długi zaciągnięte w trakcie małżeństwa na potrzeby gospodarstwa domowego.
To duża zmiana w stosunku do "starego" holenderskiego prawa i zupełnie inny mechanizm niż polska ustawowa wspólnota majątkowa, gdzie co do zasady wszystko nabyte w trakcie małżeństwa jest wspólne, ale majątek osobisty (np. z przed ślubu) jest wyraźnie wydzielony przepisami Kodeksu rodzinnego.
Dlaczego mimo to warto rozważyć huwelijkse voorwaarden
Nawet przy korzystniejszym ustroju ustawowym, umowa majątkowa u notariusza bywa rozsądnym krokiem, szczególnie gdy:
- jedno z małżonków prowadzi eenmanszaak, ZZP albo spółkę BV — bez rozdzielności majątek prywatny może w pewnych sytuacjach odpowiadać za długi firmy;
- para kupuje wspólnie nieruchomość i chce jasno określić udziały, zwłaszcza jeśli wkład finansowy każdej ze stron jest różny;
- jeden z małżonków ma dzieci z poprzedniego związku i chce zabezpieczyć majątek dla nich;
- para chce ustalić periodiek verrekenbeding — okresowe rozliczanie nadwyżki dochodów, co bywa korzystne przy planowaniu podatkowym i emerytalnym;
- para po prostu chce uniknąć niepewności przy ewentualnym rozwodzie — jasne zasady z góry oszczędzają lata sporu.
Czy polska intercyza działa w Holandii?
Jeśli para pobrała się w Polsce i podpisała tam intercyzę u polskiego notariusza, a następnie przeprowadziła się do Holandii, sytuacja jest regulowana unijnym rozporządzeniem 2016/1103 o małżeńskich ustrojach majątkowych. Co do zasady taka umowa powinna być uznana, ale w praktyce:
- holenderskie sądy i notariusze mogą wymagać tłumaczenia przysięgłego i analizy, czy umowa spełnia formalne wymogi holenderskiego prawa;
- przy sporach (rozwód, spadek) druga strona może kwestionować ważność lub zakres polskiej umowy, co wydłuża i komplikuje postępowanie;
- dlatego dla par mieszkających w Holandii na stałe zdecydowanie bezpieczniej jest potwierdzić lub sporządzić nową umowę u holenderskiego notariusza, dopasowaną do lokalnego prawa.
Jak wygląda proces sporządzenia umowy
- Konsultacja prawna — omówienie sytuacji majątkowej obojga partnerów, celów umowy i ewentualnych ryzyk (np. działalność gospodarcza, dzieci z poprzednich związków).
- Przygotowanie projektu umowy przez notariusza na podstawie ustaleń stron.
- Podpisanie aktu notarialnego — huwelijkse voorwaarden musi mieć formę aktu notarialnego (notariële akte), inaczej jest nieważna.
- Wpis do rejestru — notariusz zgłasza umowę do odpowiedniego rejestru, co czyni ją skuteczną także wobec osób trzecich (np. wierzycieli).
Umowę można sporządzić zarówno przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa (wtedy nazywa się to zmianą ustroju majątkowego).
Wsparcie Prawnika Arslan
Prawnik Arslan doradza polskim parom w Holandii na każdym etapie — od wyjaśnienia różnic między polskim a holenderskim prawem majątkowym małżeńskim, przez przygotowanie do wizyty u notariusza, po reprezentację w sporach majątkowych przy rozwodzie, gdy umowy nie było albo jej treść budzi wątpliwości. Skontaktuj się z nami, zanim podejmiecie decyzję — dobrze przygotowana umowa to spokój na lata, a nie brak zaufania.