Kto odpowiada, gdy poślizgniesz się w Holandii?
Odpowiada ten, kto miał obowiązek zadbać o bezpieczeństwo miejsca, w którym upadłeś — i tego obowiązku nie dopełnił. W praktyce najczęściej jest to:
- sklep lub supermarket — mokra podłoga bez ostrzeżenia, rozlany produkt, śliskie wejście przy deszczu
- gmina (gemeente) — wystający chodnik, dziura w nawierzchni, nieodśnieżona lub nieposypana droga
- właściciel budynku — schody bez poręczy, uszkodzona posadzka, złe oświetlenie klatki schodowej
- pracodawca — jeśli upadek zdarzył się w pracy; wtedy obowiązuje surowsza zasada z art. 7:658 kodeksu cywilnego (BW), gdzie ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy
- zarządca terenu — parkingi, stacje benzynowe, tereny wokół sklepów
Poniżej wyjaśniamy, według jakich kryteriów holenderski sąd ocenia takie sprawy i jak zabezpieczyć dowody.
Kelderluik — pięć kryteriów, według których sąd ocenia Twoją sprawę
To najważniejsza rzecz, którą warto zrozumieć. Holenderskie sądy oceniają niebezpieczne sytuacje według tzw. kryteriów Kelderluik, wywodzących się z wyroku Sądu Najwyższego z 1965 roku. Sąd bada:
- Jak duże było prawdopodobieństwo nieuwagi — czy przeciętny człowiek mógł nie zauważyć zagrożenia?
- Jak duże było prawdopodobieństwo wypadku w tej sytuacji?
- Jak poważne mogły być skutki ewentualnego wypadku?
- Jak uciążliwe byłoby zastosowanie środków ostrożności — czy postawienie tabliczki albo wytarcie podłogi kosztowałoby wiele?
- Czy podjęto jakiekolwiek środki i czy były wystarczające?
Dlatego sprawa „mokra podłoga w supermarkecie bez żółtej tabliczki ostrzegawczej" jest w Holandii mocna: ostrzeżenie kosztuje niemal nic (kryterium 4), a ryzyko poważnego urazu jest realne (kryterium 3).
Podstawy prawne roszczenia
Art. 6:162 BW — czyn niedozwolony. Podstawa ogólna: ktoś zachował się niezgodnie z wymaganą starannością i wyrządził Ci szkodę.
Art. 6:174 BW — odpowiedzialność za wadliwą budowlę (opstalaansprakelijkheid). To bardzo mocna podstawa: właściciel budynku, drogi lub chodnika odpowiada za wadliwy stan niezależnie od winy. Nie musisz udowadniać, że gmina wiedziała o dziurze w chodniku — wystarczy, że nawierzchnia nie spełniała wymagań bezpieczeństwa.
Art. 7:658 BW — wypadek w pracy. Ciężar dowodu jest odwrócony: to pracodawca musi wykazać, że zapewnił bezpieczne warunki. Dotyczy również pracowników agencyjnych — odpowiada zarówno agencja, jak i firma, w której faktycznie pracowałeś.
Eigen schuld — kiedy zmniejszą Ci odszkodowanie
Zgodnie z art. 6:101 BW odszkodowanie może zostać obniżone, jeśli sam przyczyniłeś się do wypadku — na przykład szedłeś, patrząc w telefon, wszedłeś za taśmę ostrzegawczą albo miałeś zupełnie nieodpowiednie obuwie.
Obniżenie wyraża się w procentach: przy uznaniu 25% przyczynienia dostajesz 75% wyliczonej szkody. Ubezpieczyciele bardzo często podnoszą ten zarzut jako pierwszy i zwykle w zawyżonej wysokości — to punkt, w którym najczęściej opłaca się negocjować.
Jak udowodnić swoją sprawę
Sprawy o poślizgnięcie wygrywa się dowodami zebranymi w pierwszych godzinach:
- Zrób zdjęcia od razu — mokrej podłogi, braku tabliczki, wystającej płyty chodnikowej, oświetlenia. Po godzinie podłoga będzie sucha, a dowód zniknie.
- Zgłoś zdarzenie na miejscu — poproś kierownika sklepu o wpis do rejestru incydentów i o kopię zgłoszenia.
- Poproś o zabezpieczenie nagrania z monitoringu. Sklepy nadpisują nagrania zwykle po 2–4 tygodniach; wniosek złóż na piśmie i natychmiast.
- Zapisz dane świadków — imię i numer telefonu.
- Idź do lekarza tego samego dnia, nawet przy pozornie lekkim urazie. Dokumentacja medyczna z dnia zdarzenia jest najmocniejszym dowodem związku między upadkiem a dolegliwościami.
- Zachowaj obuwie, które miałeś na sobie — bywa dowodem przeciwko zarzutowi o nieodpowiednie buty.
Zgłoszenie do gminy — krótkie terminy
Jeśli upadek zdarzył się na chodniku, drodze albo w budynku publicznym, roszczenie zgłasza się do gminy (gemeente). Wiele gmin stosuje własne, krótkie terminy zgłoszenia — czasem kilka tygodni. Ogólny termin przedawnienia to 5 lat (art. 3:310 BW), ale zwlekanie z gminą realnie osłabia sprawę.
Ile możesz dostać i kto płaci prawnika
Wysokość zależy od urazu: samo zadośćuczynienie (smartengeld) przy typowych złamaniach po upadku to zwykle kilka tysięcy euro, a przy trwałych skutkach znacznie więcej. Do tego dochodzą utracone zarobki, koszty leczenia i pomoc w domu. Pełne widełki, przykłady zasądzonych kwot i sposób wyliczenia opisaliśmy w osobnym poradniku: odszkodowania w Holandii — ile można dostać.
Jeśli odpowiedzialność leży po drugiej stronie, koszty Twojego adwokata pokrywa ubezpieczyciel sprawcy (art. 6:96 BW). Prowadzimy takie sprawy na zasadzie no cure, no pay — po polsku, od pierwszej rozmowy po sąd.
Zadzwoń 070 4500 300 albo napisz na [email protected]. Ocena sprawy jest bezpłatna.