Niezdolność do pracy (arbeidsongeschiktheid) w Holandii
Jeśli z powodu choroby lub wypadku nie możesz dłużej pracować, holenderski system ubezpieczeń społecznych zapewnia Ci ochronę. Po dwóch latach chorobowego (ziektewet) możesz ubiegać się o zasiłek WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Dla polskich pracowników w Holandii znajomość tych przepisów jest kluczowa.
Dwa lata chorobowego — co się dzieje?
Przez pierwsze dwa lata niezdolności do pracy (104 weken) Twój pracodawca jest zobowiązany wypłacać Ci wynagrodzenie chorobowe:
- Pierwszy rok: minimum 70% wynagrodzenia (wiele CAO gwarantuje 100%)
- Drugi rok: minimum 70% wynagrodzenia
W tym okresie obowiązuje re-integratieplicht — obowiązek reintegracji. Pracodawca musi pomagać Ci w powrocie do pracy, a Ty musisz aktywnie współpracować.
Pracownicy tymczasowi i uitzendkrachten
Jeśli pracujesz przez uitzendbureau i zachorujesz, Twoje prawa zależą od rodzaju umowy. Często po zakończeniu umowy uitzend przechodzisz na Ziektewet wypłacaną przez UWV.
Zasiłek WIA — po dwóch latach
Po dwóch latach chorobowego UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) ocenia Twoją niezdolność do pracy. Wyróżnia się dwa rodzaje WIA:
IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten)
Dla osób całkowicie i trwale niezdolnych do pracy (80-100% arbeidsongeschikt, trwale). Zasiłek wynosi 75% ostatniego wynagrodzenia i jest wypłacany do wieku emerytalnego.
WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
Dla osób częściowo niezdolnych do pracy (35-80% arbeidsongeschikt) lub całkowicie, ale nie trwale. Wysokość zasiłku zależy od stopnia niezdolności i tego, czy pracujesz:
- Loongerelateerde uitkering — związana z wynagrodzeniem (pierwsze miesiące/lata)
- Loonaanvullingsuitkering — jeśli wykorzystujesz swoją zdolność do pracy
- Vervolguitkering — jeśli nie pracujesz (niższa kwota)
Keuring przez UWV — ocena niezdolności
UWV przeprowadza keuring (ocenę medyczną) przez verzekeringsarts (lekarza orzecznika) i arbeidsdeskundige (specjalistę ds. pracy). Oceniają:
- Twoje ograniczenia zdrowotne (beperkingen)
- Jakie prace teoretycznie możesz jeszcze wykonywać
- Twoje szanse na rynku pracy
Tłumacz podczas keuring
Masz prawo do tłumacza (tolk) podczas badania przez verzekeringsarts. UWV powinno to zorganizować na swój koszt. Skorzystaj z tego prawa — dokładne opisanie objawów i ograniczeń jest kluczowe.
Odwołanie od decyzji UWV (bezwaar)
Jeśli UWV ustali zbyt niski procent niezdolności lub odmówi zasiłku, możesz złożyć bezwaar (sprzeciw) w ciągu 6 tygodni. Następnie możesz odwołać się do sądu (beroep bij de rechtbank).
WIA a powrót do Polski
Jeśli otrzymujesz zasiłek WIA i chcesz wrócić do Polski, zasiłek może być nadal wypłacany za granicę. Musisz jednak:
- Zgłosić przeprowadzkę do UWV
- Poddawać się okresowym kontrolom
- Pozostać dostępnym dla UWV
Potrzebujesz pomocy?
Procedury WIA są skomplikowane. Nasi prawnicy pomogą Ci w przygotowaniu do keuring, złożeniu bezwaar lub odwołaniu do sądu.
Zadzwoń: 070 4500 300 lub napisz: pomoc@arslan.nl