Prawo do strajku (stakingsrecht) w Holandii
Prawo do strajku jest fundamentalnym prawem pracowniczym w Holandii, chronionym przez art. 6 lid 4 Europees Sociaal Handvest (Europejską Kartę Społeczną). Chociaż holenderska Konstytucja nie wymienia wprost prawa do strajku, orzecznictwo Hoge Raad (Sądu Najwyższego) potwierdziło je wielokrotnie.
Kiedy strajk jest legalny?
Strajk w Holandii jest legalny, gdy spełnia następujące warunki:
- Jest organizowany przez vakbond (związek zawodowy) — dzikie strajki mogą być nielegalne
- Dotyczy arbeidsvoorwaarden (warunków pracy) — wynagrodzenia, godzin pracy, bezpieczeństwa
- Jest ultimum remedium — ostatecznym środkiem po wyczerpaniu negocjacji
- Jest proporcjonalny — nie powoduje nieproporcjonalnych szkód
Rodzaje akcji strajkowej
Oprócz klasycznego strajku (werkstaking) istnieją inne formy protestu:
- Stiptheidsactie (strajk gorliwości) — ścisłe przestrzeganie wszystkich przepisów, co spowalnia pracę
- Langzaamaanactie (strajk włoski) — celowe spowolnienie tempa pracy
- Prikactie (strajk ostrzegawczy) — krótki strajk (np. 1-2 godziny) jako ostrzeżenie
- Estafettestaking (strajk rotacyjny) — różne działy strajkują kolejno
Twoje prawa podczas strajku
Jeśli uczestniczysz w legalnym strajku:
- Pracodawca nie może Cię zwolnić za udział w strajku
- Pracodawca nie musi wypłacać wynagrodzenia za czas strajku
- Związek zawodowy może wypłacić stakingsuitkering (zasiłek strajkowy) z funduszu związkowego
- Po zakończeniu strajku masz prawo wrócić na swoje stanowisko
Polscy pracownicy i strajk
Polscy pracownicy w Holandii mają pełne prawo do uczestnictwa w strajku — niezależnie od obywatelstwa czy formy zatrudnienia. Pracownicy tymczasowi (uitzendkrachten) również mogą strajkować. Pracodawca nie może grozić deportacją czy nieprzedłużeniem umowy z powodu udziału w strajku.
Lockout — odpowiedź pracodawcy
Pracodawca może odpowiedzieć na strajk lockoutem (uitsluiting) — zamknięciem zakładu pracy. W takim przypadku pracownicy nie otrzymują wynagrodzenia, ale nie mogą być zwolnieni. Lockout jest rzadko stosowany w Holandii.
Masz pytania o prawo do strajku lub ochronę pracowników podczas akcji strajkowej? Zadzwoń — 070 4500 300 lub napisz na pomoc@arslan.nl.