Niezdolność do pracy (arbeidsongeschiktheid) w Holandii — przewodnik
Jeśli jesteś polskim pracownikiem w Holandii i nie możesz pracować z powodu choroby lub urazu, holenderskie prawo zapewnia Ci rozbudowany system ochrony. Ten przewodnik wyjaśnia Twoje prawa — od pierwszego dnia choroby po długoterminowy zasiłek WIA.
Pierwsze 2 lata — loondoorbetaling bij ziekte
Przez pierwsze 104 tygodnie (2 lata) niezdolności do pracy pracodawca ma obowiązek wypłacać Ci wynagrodzenie chorobowe:
- Pierwszy rok: minimum 70% wynagrodzenia (ale nie mniej niż minimumloon)
- Drugi rok: minimum 70% wynagrodzenia (może być mniej niż minimumloon)
- Wiele CAO (układów zbiorowych) przewiduje 100% w pierwszym roku i 70% w drugim
Obowiązki podczas choroby
Podczas niezdolności do pracy zarówno pracownik, jak i pracodawca mają obowiązki (re-integratieverplichtingen):
Twoje obowiązki jako pracownika:
- Zgłoś chorobę pracodawcy pierwszego dnia (ziekmelding)
- Współpracuj z bedrijfsarts (lekarzem zakładowym)
- Wykonuj dostosowaną pracę (passend werk), jeśli lekarz stwierdzi, że możesz
- Uczestnictwo w re-integracji — aktywnie dąż do powrotu do pracy
- Nie wyjeżdżaj za granicę bez zgody pracodawcy
Obowiązki pracodawcy:
- Zgłoś chorobę do bedrijfsarts
- Sporządź plan van aanpak (plan działania) w ciągu 8 tygodni
- Szukaj passend werk (dostosowanej pracy) — w firmie lub poza nią
- Prowadź re-integratiedossier (dokumentację reintegracyjną)
Po 2 latach — WIA-uitkering
Po 104 tygodniach niezdolności do pracy UWV ocenia Twoje prawo do WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). WIA dzieli się na dwa zasiłki:
IVA — dla trwale i w pełni niezdolnych do pracy
- Przysługuje, gdy jesteś co najmniej 80% niezdolny do pracy
- I nie ma szans na poprawę (duurzaam)
- Wysokość: 75% ostatniego wynagrodzenia
- Wypłacany do emerytury (AOW-leeftijd)
WGA — dla częściowo niezdolnych do pracy
- Jesteś 35-80% niezdolny do pracy, LUB
- Jesteś 80%+ niezdolny, ale z szansą na poprawę
- Wysokość zależy od resztkowej zdolności zarobkowej
- Okres: zależy od stażu pracy (arbeidsverleden)
Mniej niż 35% niezdolny — brak WIA
Jeśli UWV oceni Twoją niezdolność na mniej niż 35%, nie masz prawa do WIA. To częsty problem — UWV często zaniża ocenę. W takim przypadku:
- Pracodawca musi Cię ponownie zatrudnić lub zapłacić transitievergoeding
- Możesz ubiegać się o WW (zasiłek dla bezrobotnych)
- Możesz odwołać się od decyzji UWV (bezwaar en beroep)
Deskundigenoordeel — opinia eksperta UWV
Jeśli nie zgadzasz się z bedrijfsarts lub masz konflikt z pracodawcą dotyczący choroby, możesz poprosić UWV o deskundigenoordeel (opinię eksperta). Koszt: €100 dla pracownika. Ta opinia jest ważnym dowodem w sporze.
Bezwaar en beroep — odwołanie od decyzji WIA
Jeśli UWV odmówi Ci WIA lub zaniży stopień niezdolności:
- Bezwaar — sprzeciw do UWV w ciągu 6 tygodni
- Beroep — odwołanie do sądu (bestuursrechter)
- Hoger beroep — apelacja do Centrale Raad van Beroep
Odwołania od WIA są często skuteczne — szczególnie gdy masz dobrego prawnika.
Problem z niezdolnością do pracy lub WIA? Zadzwoń
Nasi prawnicy pomogą Ci uzyskać należne świadczenia. Telefon: 070 4500 300, e-mail: pomoc@arslan.nl.