Słownik Prawniczy
Wyjaśnienie często używanych terminów prawniczych
P
134 terminówPreferente vordering
Preferente vordering (wierzytelność uprzywilejowana) - roszczenie z ustawowym pierwszeństwem zaspokojenia.
Preferentie
Preferentie (pierwszeństwo) - pierwszeństwo wierzyciela przy podziale środków z egzekucji.
Prejudiciële procedure
Prejudiciële procedure (procedura prejudycjalna) - procedura, w której sąd kieruje pytanie prawne do wyższej instancji.
Prejudiciële vraag
Prejudiciële vraag (pytanie prejudycjalne) - pytanie prawne skierowane przez sąd do wyższej instancji.
Prejudiciële vraag
Prejudiciële vraag (pytanie prejudycjalne) - pytanie prawne sądu do wyższej instancji o interpretację przepisu.
Preliminair verweer
Preliminair verweer (zarzut wstępny) - zarzut podniesiony przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy.
Premie
Premie (składka ubezpieczeniowa) - kwota, którą ubezpieczający płaci za ochronę ubezpieczeniową.
Premiebetaling
Premiebetaling (opłacanie składki) - terminowe regulowanie składek ubezpieczeniowych przez ubezpieczającego.
Premierestitutie
Premierestitutie (zwrot składki) - zwrot części składki przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia.
Premievrijstelling
Premievrijstelling (zwolnienie ze składek) - zwolnienie z obowiązku opłacania składek przy niezdolności do pracy.
Preventiefunctie
Preventiefunctie (funkcja prewencyjna) - zapobiegawcze działanie prawa mające na celu odstraszanie od naruszeń.
Preventieve hechtenis
Preventieve hechtenis (areszt prewencyjny) - pozbawienie wolności podejrzanego przed wyrokiem sądu.
Prijsafspraak
Prijsafspraak (porozumienie cenowe) - zakazane porozumienie między konkurentami dotyczące cen towarów lub usług.
Prima facie
Prima facie (na pierwszy rzut oka) - łaciński zwrot oznaczający dowód wystarczający do wstępnego ustalenia faktu.
Primair EU-recht
Primair EU-recht (prawo pierwotne UE) - traktaty stanowiące podstawę prawną Unii Europejskiej.
Primair besluit
Primair besluit (decyzja pierwotna) - pierwotna decyzja organu administracji, od której można wnieść sprzeciw.
Prior art
Prior art (stan techniki) - cała wiedza publicznie dostępna przed datą zgłoszenia patentu.
Prioriteit
Prioriteit (pierwszeństwo) - pierwszeństwo jednego prawa przed innymi przy zbiegu praw.
Prioriteitsaandeel
Prioriteitsaandeel (udział priorytetowy) - udział dający szczególne uprawnienia, np. prawo nominacji zarządu.
Privacy
Privacy (prywatność) - prawo do ochrony życia prywatnego i danych osobowych.
Pro bono
Pro bono (bezpłatnie) - łaciński zwrot oznaczający bezpłatne świadczenie usług prawnych.
Pro deo
Pro deo (za darmo) - bezpłatna pomoc prawna dla osób o niskich dochodach, finansowana przez państwo.
Pro forma
Pro forma (dla formy) - czynność dokonana jedynie dla zachowania formy lub terminu.
Pro rata
Pro rata (proporcjonalnie) - łaciński zwrot oznaczający podział proporcjonalny, np. kosztów lub zysków.
Pro-forma bezwaar
Pro-forma bezwaar (sprzeciw pro forma) - sprzeciw złożony w terminie bez merytorycznego uzasadnienia.
Procederen na faillissement
Procederen na faillissement (procesowanie po upadłości) - zasady prowadzenia postępowań sądowych po ogłoszeniu upadłości.
Proces-verbaal
Proces-verbaal (protokół urzędowy) - oficjalny dokument z czynności urzędowej sporządzony przez funkcjonariusza.
Proces-verbaal van oplevering
Proces-verbaal van oplevering (protokół odbioru) - dokument potwierdzający odbiór budowy lub lokalu.
Procesbelang
Procesbelang (interes procesowy) - interes prawny strony w prowadzeniu postępowania sądowego.
Procesbesluit
Procesbesluit (decyzja o procesowaniu) - decyzja organu lub osoby prawnej o wszczęciu postępowania sądowego.
Proceskosten
Proceskosten (koszty procesowe) - koszty związane z prowadzeniem postępowania sądowego.
Procesreglement
Procesreglement (regulamin procesowy) - zasady określające przebieg postępowania sądowego.
Procesverbaal
Procesverbaal (protokół) - alternatywna pisownia terminu proces-verbaal, czyli protokół urzędowy.
Procuratie
Procuratie (prokura) - pełnomocnictwo handlowe upoważniające do działania w imieniu przedsiębiorcy.
Procuratiehouder
Procuratiehouder (prokurent) - osoba posiadająca pełnomocnictwo handlowe do działania w imieniu przedsiębiorcy.
Procureur
Procureur (pełnomocnik procesowy) - dawny pełnomocnik procesowy przy sądzie, obecnie zastąpiony przez adwokata.
Productaansprakelijkheid
Productaansprakelijkheid (odpowiedzialność za produkt) - odpowiedzialność producenta za szkodę wyrządzoną wadliwym produktem.
Producties
Producties (dowody/załączniki) - dokumenty dowodowe dołączone do pisma procesowego w postępowaniu sądowym.
Productnaam
Productnaam (nazwa produktu) - nazwa, pod którą produkt jest wprowadzany na rynek.
Proefperiode
Proefperiode (okres próbny) - okres na początku umowy o pracę, w którym obie strony mogą ją natychmiast rozwiązać.
Proeftijd (straf)
Proeftijd (okres próbny - kara) - okres warunkowego zawieszenia kary, w którym skazany musi przestrzegać warunków.
Proeftijdbeding
Proeftijdbeding (klauzula okresu próbnego) - postanowienie umowne dotyczące okresu próbnego w umowie o pracę.
Prolongatie
Prolongatie (prolongata) - przedłużenie umowy lub terminu na kolejny okres.
Proportionaliteitsbeginsel (EU)
Proportionaliteitsbeginsel EU (zasada proporcjonalności UE) - zasada, że środki UE nie mogą wykraczać poza to, co konieczne.
Proportionele aansprakelijkheid
Proportionele aansprakelijkheid (odpowiedzialność proporcjonalna) - odpowiedzialność proporcjonalna do prawdopodobieństwa spowodowania szkody.
Proportionele causaliteit
Proportionele causaliteit (przyczynowość proporcjonalna) - ustalenie związku przyczynowego w sposób proporcjonalny przy niepewności.
Prorogatie
Prorogatie (prorogacja) - porozumienie stron o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie innego sądu niż właściwy.
Protocollen
Protocollen (protokoły) - dodatkowe traktaty lub przepisy uzupełniające traktat główny lub regulację.
Provinciale Staten
Provinciale Staten (Stany Prowincjalne) - organ przedstawicielski prowincji w Holandii.
Provisie
Provisie (prowizja) - wynagrodzenie pośrednika za doprowadzenie do zawarcia umowy.
Psychisch letsel
Psychisch letsel (uraz psychiczny) - szkoda psychiczna wynikająca z traumatycznego zdarzenia lub bezprawnego działania.
Psycholoog
Psycholoog (psycholog) - specjalista zdrowia psychicznego, którego opinia jest ważna w sprawach odszkodowawczych.
Publicatieplicht
Publicatieplicht (obowiązek publikacji) - ustawowy obowiązek publikowania sprawozdań finansowych.
Publicatierecht
Publicatierecht (prawo do publikacji) - prawo do upublicznienia lub opublikowania dzieła.
Publiekrecht
Publiekrecht (prawo publiczne) - dziedzina prawa regulująca stosunki między państwem a obywatelami.
Puntenstelsel
Puntenstelsel (system punktowy) - system ustalania maksymalnej wysokości czynszu w mieszkaniach socjalnych.
Pluraliteit
Pluraliteit (wielość) – sytuacja, w której po jednej stronie stosunku prawnego występuje więcej niż jeden podmiot.
Poging tot
Poging tot (usiłowanie) – rozpoczęcie wykonywania przestępstwa, które nie zostało ukończone.
Polis
Polis (polisa) – dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczeniowej i jej warunki.
Polisblad
Polisblad (karta polisy) – dokument z indywidualnymi danymi polisy ubezpieczeniowej.
Polisvoorwaarden
Polisvoorwaarden (warunki polisy) – ogólne i szczególne warunki umowy ubezpieczeniowej.
Politierechter
Politierechter (sędzia policyjny) – sędzia orzekający jednoosobowo w drobniejszych sprawach karnych.
Polytrauma
Polytrauma (politrauma/uraz wielonarządowy) – poważne obrażenia wielu części ciała, najczęściej wynikające z wypadku.
Portacabin-arrest
Portacabin-arrest (wyrok Portacabin) – przełomowe orzeczenie holenderskiego Sądu Najwyższego dotyczące kwalifikacji rzeczy nieruchomej.
Portretrecht
Portretrecht (prawo do wizerunku) – prawo osoby do ochrony przed nieuprawnionym wykorzystaniem jej wizerunku.
Positieve boedel
Positieve boedel (masa spadkowa czynna) – aktywa spadku przewyższające zobowiązania spadkowe.
Possessio
Possessio (posiadanie) – łaciński termin prawniczy oznaczający faktyczne władztwo nad rzeczą.
Post factum
Post factum (po fakcie) – łacińskie wyrażenie oznaczające 'po zaistnieniu zdarzenia', używane w kontekście oceny retrospektywnej.
Postblokkade
Postblokkade (blokada korespondencji) – przekierowanie poczty upadłego do syndyka w ramach postępowania upadłościowego.
Pre-pack
Pre-pack (upadłość przygotowana) – przygotowana z wyprzedzeniem sprzedaż przedsiębiorstwa realizowana natychmiast po ogłoszeniu upadłości.
Precontractuele fase
Precontractuele fase (faza przedkontraktowa) – okres negocjacji przed zawarciem umowy, w którym strony mogą mieć obowiązki wzajemne.
Predispositie
Predispositie (predyspozycja) – istniejąca wcześniej podatność poszkodowanego, która może zwiększyć rozmiar szkody.
Preferent schuldeiser
Preferent schuldeiser (wierzyciel uprzywilejowany) – wierzyciel posiadający pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi wierzycielami.
Preferente aandelen
Preferente aandelen (akcje uprzywilejowane) – akcje dające pierwszeństwo przy wypłacie dywidendy przed akcjami zwykłymi.
Preferente schuld
Preferente schuld (dług uprzywilejowany) – wierzytelność posiadająca pierwszeństwo zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym.
Personeelsbeleid
Personeelsbeleid (polityka kadrowa) – zasady i procedury pracodawcy dotyczące zarządzania personelem.
Personeelsdossier
Personeelsdossier (akta osobowe) – dokumentacja pracownicza prowadzona przez pracodawcę o każdym pracowniku.
Personeelshandboek
Personeelshandboek (regulamin pracy) – dokument zawierający wewnętrzne zasady i regulacje pracodawcy dotyczące pracowników.
Personeelsvergadering
Personeelsvergadering (zebranie pracownicze) – spotkanie pracowników organizowane przez pracodawcę lub radę zakładową.
Personeelsvertegenwoordiging
Personeelsvertegenwoordiging (PVT, przedstawicielstwo pracownicze) – organ reprezentujący pracowników w firmach zatrudniających 10-50 osób.
Persoonlijk letsel
Persoonlijk letsel (obrażenia ciała) – fizyczne lub psychiczne uszkodzenie zdrowia wyrządzone osobie.
Persoonlijke aansprakelijkheid
Persoonlijke aansprakelijkheid (odpowiedzialność osobista) – odpowiedzialność osoby fizycznej całym swoim majątkiem prywatnym.
Persoonlijkheidsrecht
Persoonlijkheidsrecht (prawa osobiste twórcy) – niezbywalne prawa autora do swojego dzieła w prawie autorskim.
Persoonlijkheidsrechten
Persoonlijkheidsrechten (prawa osobistościowe) – ogół niezbywalnych praw autora do ochrony jego osobistych interesów.
Petita
Petita (żądania pozwu) – formalne żądania strony zawarte w piśmie procesowym skierowanym do sądu.
Petitum
Petitum (żądanie) – formalne żądanie procesowe strony określające, czego domaga się od sądu.
Pijnbestrijding
Pijnbestrijding (leczenie bólu) – medyczne leczenie bólu, prawnie istotne przy ustalaniu odszkodowania za obrażenia.
Piraterij
Piraterij (piractwo) – nielegalne kopiowanie lub rozpowszechnianie materiałów chronionych prawem autorskim.
Plaatsopneming
Plaatsopneming (oględziny miejscowe) – wizyta sądu w miejscu związanym ze sporem w celu bezpośredniego zapoznania się ze stanem rzeczy.
Plagiaat
Plagiaat (plagiat) – przywłaszczenie sobie autorstwa cudzego dzieła lub jego fragmentu.
Pleegouder
Pleegouder (rodzic zastępczy) – osoba sprawująca opiekę i wychowanie nad dzieckiem innej osoby.
Pleidooi
Pleidooi (mowa końcowa) – ustne przedstawienie stanowiska strony przez adwokata podczas rozprawy sądowej.
Pleitnota
Pleitnota (nota mowy końcowej) – pisemne streszczenie argumentów przedstawianych ustnie podczas rozprawy.
Plichtsverzuim
Plichtsverzuim (zaniedbanie obowiązków) – naruszenie obowiązków służbowych przez pracownika lub urzędnika.
Ploegendienst
Ploegendienst (praca zmianowa) – system pracy, w którym pracownicy pracują na zmiany rotacyjne.
Passende arbeid
Passende arbeid (odpowiednia praca) – praca dostosowana do możliwości pracownika niezdolnego do wykonywania dotychczasowych obowiązków.
Passiva
Passiva (pasywa) – zobowiązania i długi figurujące po stronie pasywów bilansu przedsiębiorstwa.
Patent
Patent (patent/octrooi) – wyłączne prawo do korzystania z wynalazku przyznawane na określony czas.
Pauliana-vordering
Pauliana-vordering (skarga pauliańska) – powództwo o unieważnienie czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Payrolling
Payrolling (payrolling) – konstrukcja zatrudnienia, w której firma payrollingowa jest formalnym pracodawcą pracownika.
Peildatum
Peildatum (data odniesienia) – moment, na który dokonuje się oceny prawnej lub wyceny majątku.
Peilmoment
Peilmoment (moment odniesienia) – chwila, w której dokonywana jest ocena prawna lub wycena.
Penalty-clausule
Penalty-clausule (klauzula kary umownej) – postanowienie umowne nakładające karę pieniężną za niewykonanie zobowiązania.
Penitentiair recht
Penitentiair recht (prawo penitencjarne) – dziedzina prawa regulująca prawa i obowiązki osadzonych w zakładach karnych.
Pensioen
Pensioen (emerytura) – świadczenie pieniężne wypłacane po osiągnięciu wieku emerytalnego z tytułu ubezpieczenia lub pracy.
Pensioenopbouw
Pensioenopbouw (gromadzenie emerytury) – proces nabywania praw emerytalnych w trakcie kariery zawodowej.
Pensioenrecht EU
Pensioenrecht EU (europejskie prawo emerytalne) – przepisy UE regulujące emerytury i transgraniczne prawa emerytalne.
Pensioenverevening
Pensioenverevening (wyrównanie emerytury) – podział uprawnień emerytalnych zgromadzonych w trakcie małżeństwa przy rozwodzie.
Pensioenverzekeraar
Pensioenverzekeraar (ubezpieczyciel emerytalny) – instytucja ubezpieczeniowa zarządzająca funduszami emerytalnymi.
Per se
Per se (samo w sobie) – łacińskie wyrażenie oznaczające 'z natury rzeczy', 'samo w sobie', bez konieczności dalszego dowodzenia.
Percentage invaliditeit
Percentage invaliditeit (procent niepełnosprawności) – procentowe określenie stopnia niezdolności do pracy.
Peremptoir stellen
Peremptoir stellen (wyznaczenie ostatecznego terminu) – sądowe wyznaczenie ostatecznego terminu na dokonanie czynności procesowej.
Permanente bewoning
Permanente bewoning (stałe zamieszkanie) – stałe zamieszkiwanie w nieruchomości rekreacyjnej, co jest zazwyczaj zabronione.
Persona non grata
Persona non grata (osoba niepożądana) – termin dyplomatyczny oznaczający osobę, której obecność nie jest akceptowana.
Duur partneralimentatie
Duur partneralimentatie (czas trwania alimentów) – ustawowy maksymalny okres obowiązku płacenia alimentów na byłego partnera.
PTSS
PTSS (zespół stresu pourazowego) – zaburzenie psychiczne powstałe w wyniku traumatycznego doświadczenia, istotne przy odszkodowaniach.
Pacht
Pacht (dzierżawa rolna) – umowa, na mocy której użytkownik korzysta z gruntów rolnych lub gospodarstwa za wynagrodzeniem.
Pacta sunt servanda
Pacta sunt servanda (umów należy dotrzymywać) – fundamentalna zasada prawna, że zawarte umowy muszą być wykonywane.
Pactum
Pactum (pakt/porozumienie) – łacińskie określenie umowy lub porozumienia między stronami w prawie.
Pandgever
Pandgever (zastawca) – osoba ustanawiająca zastaw na rzeczy ruchomej lub wierzytelności jako zabezpieczenie długu.
Pandhouder
Pandhouder (zastawnik) – wierzyciel posiadający prawo zastawu na rzeczy ruchomej lub wierzytelności dłużnika.
Pandhouder aandelen
Pandhouder aandelen (zastawnik akcji) – wierzyciel posiadający zastaw na udziałach lub akcjach jako zabezpieczenie wierzytelności.
Pandovereenkomst
Pandovereenkomst (umowa zastawu) – umowa ustanawiająca prawo zastawu na rzeczy ruchomej lub wierzytelności.
Pandrecht
Pandrecht (prawo zastawu) – ograniczone prawo rzeczowe na rzeczy ruchomej lub wierzytelności stanowiące zabezpieczenie spłaty długu.
Pandrecht bij faillissement
Pandrecht bij faillissement (zastaw w upadłości) – uprzywilejowana pozycja zastawnika przy upadłości zastawcy.
Par conditio creditorum
Par conditio creditorum (równość wierzycieli) – zasada równego traktowania wierzycieli przy podziale majątku dłużnika.
Parafering
Parafering (parafowanie) – umieszczenie inicjałów na każdej stronie dokumentu w celu potwierdzenia zapoznania się z treścią.
Parate executie
Parate executie (egzekucja bezpośrednia) – prawo wierzyciela do sprzedaży zastawionej rzeczy bez wyroku sądowego.
Particuliere huur
Particuliere huur (najem prywatny) – najem mieszkania od prywatnego właściciela na wolnym rynku.
Partijautonomie
Partijautonomie (autonomia stron) – zasada swobody stron w kształtowaniu treści umowy i wyboru prawa właściwego.
Partijperikelen
Partijperikelen (komplikacje procesowe stron) – problemy proceduralne dotyczące statusu lub tożsamości stron w postępowaniu.
Partneralimentatie
Partneralimentatie (alimenty na partnera) – świadczenie alimentacyjne na rzecz byłego małżonka lub partnera po rozstaniu.
Partnerschapsregistratie
Partnerschapsregistratie (zarejestrowany związek partnerski) – forma prawna związku podobna do małżeństwa.
Proeftijd
Okres próbny — okres na początku umowy, w którym obie strony mogą natychmiast rozwiązać umowę.
Potrzebujesz porady prawnej?
Umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych specjalistów