Słownik Prawniczy

Wyjaśnienie często używanych terminów prawniczych

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

C

137 terminów

CAO-loon

CAO-loon (wynagrodzenie według układu zbiorowego) - płaca minimalna ustalona w branżowym układzie zbiorowym pracy

CAR-verzekering

CAR-verzekering (ubezpieczenie CAR) - ubezpieczenie pokrywające wszystkie ryzyka podczas realizacji projektów budowlanych

Canon

Canon (czynsz, opłata) - regularna płatność za korzystanie z cudzej własności lub prawa rzeczowego

Carenzperiode

Carenzperiode (okres karencji) - czas oczekiwania na początku ubezpieczenia, gdy nie przysługuje prawo do świadczeń

Carrouselfraude

Carrouselfraude (oszustwo karuzelowe) - typ oszustwa podatkowego BTW z wykorzystaniem łańcucha fikcyjnych transakcji między krajami UE

Carry back

Carry back (przeniesienie wstecz) - możliwość przeniesienia strat podatkowych na wcześniejsze lata w celu odzyskania podatku

Cash out optie

Cash out optie (opcja wypłaty gotówki) - możliwość zamiany akcji, opcji lub innych instrumentów finansowych na gotówkę

Casko

Casko (ubezpieczenie casco) - ubezpieczenie autocasco pokrywające szkody w Twoim własnym pojeździe niezależnie od winy

Cassatie

Cassatie (kasacja) - środek prawny do Sądu Najwyższego (Hoge Raad) w celu kontroli prawidłowego stosowania prawa

Casus

Casus (przypadek prawny) - konkretna sprawa prawna lub przykład ilustrujący zagadnienie prawne w praktyce

Causaal verband

Causaal verband (związek przyczynowy) - prawny związek między działaniem a powstałą szkodą wymagany do przyznania odszkodowania

Causaliteit in het bestuursrecht

Causaliteit in het bestuursrecht (związek przyczynowy w prawie administracyjnym) - związek między nieprawomocną decyzją urzędu a poniesioną szkodą

Causaliteitstoets

Causaliteitstoets (test związku przyczynowego) - prawny test ustalający, czy istnieje związek przyczynowy między działaniem a szkodą

Caveat emptor

Caveat emptor (niech kupujący się strzeże) - zasada prawna, że kupujący ponosi ryzyko za stan zakupionego towaru

Celstraf

Celstraf (kara więzienia) - kara pozbawienia wolności polegająca na osadzeniu w zakładzie karnym

Centrale raad van beroep

Centrale raad van beroep (Centralna Rada Odwoławcza) - najwyższy sąd administracyjny w sprawach świadczeń społecznych i służby cywilnej

Certificaat

Certificaat (certyfikat) - oficjalny dokument potwierdzający spełnienie określonych wymagań, kwalifikacji lub standardów

Certificering

Certificering (certyfikacja) - proces uzyskania oficjalnego potwierdzenia spełnienia norm jakości lub bezpieczeństwa przez niezależną instytucję

Certificeringsmerk

Certificeringsmerk (znak certyfikacyjny) - oznaczenie wskazujące, że produkt spełnia określone standardy jakości lub bezpieczeństwa

Cessie

Cessie (cesja) - przeniesienie wierzytelności przez wierzyciela na osobę trzecią, często w celu ściągnięcia długu

Cessie van vordering in procedure

Cessie van vordering in procedure (cesja wierzytelności w postępowaniu) - przeniesienie roszczenia na osobę trzecią podczas trwającego procesu sądowego

Cessio

Cessio (łac. cessio) - formalne przeniesienie prawa lub roszczenia na inną osobę zgodnie z przepisami prawa cywilnego

Change of control-clausule

Change of control-clausule (klauzula zmiany kontroli) - postanowienie umowne regulujące prawa i obowiązki przy zmianie właściciela firmy

Circulaire

Circulaire (okólnik) - pisemna instrukcja urzędu wyjaśniająca stosowanie prawa, np. dotycząca wydawania pozwoleń na pobyt.

Citaatrecht

Citaatrecht (prawo cytowania) - prawo do cytowania krótkich fragmentów dzieł chronionych prawem autorskim bez zgody autora.

Civiele procedure

Civiele procedure (postępowanie cywilne) - postępowanie sądowe w sprawach cywilnych i handlowych między stronami prywatnymi.

Civielrechtelijk

Civielrechtelijk (cywilnoprawny) - dotyczący prawa cywilnego regulującego stosunki między osobami prywatnymi.

Civielrechtelijke sanctie

Civielrechtelijke sanctie (sankcja cywilnoprawna) - konsekwencja prawna za złamanie zobowiązań cywilnych, np. odszkodowanie.

Claims-made

Claims-made (na podstawie zgłoszenia) - rodzaj polisy ubezpieczeniowej, gdzie ochrona obejmuje roszczenia zgłoszone w czasie trwania polisy.

Clausule in verzekering

Clausule in verzekering (klauzula ubezpieczeniowa) - szczególny zapis w umowie ubezpieczenia precyzujący warunki ochrony.

Co-ouderschap

Co-ouderschap (współrodzicielstwo) - równomierne dzielenie opieki nad dziećmi przez rozwiedzionych rodziców.

Codicil

Codicil (kodycyl) - pisemny dodatek do testamentu zmieniający lub uzupełniający jego postanowienia bez konieczności pisania nowego.

Cognitieve schade

Cognitieve schade (uszkodzenie funkcji poznawczych) - uszkodzenie funkcji umysłowych w wyniku urazu, istotne przy roszczeniach odszkodowawczych.

Collectief beheer

Collectief beheer (zbiorowe zarządzanie) - wspólne zarządzanie prawami autorskimi przez wyspecjalizowane organizacje w imieniu twórców.

Collectief merk

Collectief merk (znak towarowy zbiorowy) - znak używany przez członków zrzeszenia do oznaczenia pochodzenia produktów lub usług.

Collectief ontslag

Collectief ontslag (zwolnienie zbiorowe) - jednoczesne zwolnienie większej grupy pracowników z przyczyn ekonomicznych lub organizacyjnych.

Collectieve aansprakelijkheid

Collectieve aansprakelijkheid (odpowiedzialność zbiorowa) - wspólna odpowiedzialność prawna grupy osób za szkody lub zobowiązania.

Collectieve verzekering

Collectieve verzekering (ubezpieczenie zbiorowe) - ubezpieczenie wykupione dla grupy osób, często przez pracodawcę lub organizację.

College van B&W

College van B&W (zarząd gminy) - organ wykonawczy gminy składający się z burmistrza i radnych miejskich (wethouders).

Comitologie

Comitologie (komitologia) - system komitetów doradczych pomagających Komisji Europejskiej w tworzeniu przepisów wykonawczych.

Commanditair kapitaal

Commanditair kapitaal (kapitał komandytowy) - kapitał wniesiony przez wspólnika komandytowego do spółki komandytowej.

Commanditaire vennoot

Commanditaire vennoot (wspólnik komandytowy) - inwestor w spółce komandytowej, który nie zarządza firmą i ma ograniczoną odpowiedzialność.

Commanditaire vennootschap

Commanditaire vennootschap (spółka komandytowa) - forma spółki z wspólnikami zarządzającymi (pełna odpowiedzialność) i komandytowymi (ograniczona).

Commerciële overeenkomst

Commerciële overeenkomst (umowa handlowa) - umowa zawarta w ramach działalności gospodarczej między przedsiębiorstwami lub profesjonalistami.

Commissaris

Commissaris (komisarz/członek rady nadzorczej) - osoba nadzorująca zarząd spółki i reprezentująca interesy akcjonariuszy.

Communicatierecht

Communicatierecht (prawo telekomunikacyjne) - dziedzina prawa regulująca telekomunikację i komunikację elektroniczną.

Comparitie

Comparitie (posiedzenie porównawcze) - posiedzenie sądu z udziałem stron przed główną rozprawą w celu wyjaśnienia sprawy.

Comparitie na antwoord

Comparitie na antwoord (posiedzenie po odpowiedzi) - posiedzenie sądu po złożeniu pisma procesowego odpowiedzi przez pozwanego.

Comparitie van partijen

Comparitie van partijen (przesłuchanie stron) — ustne przesłuchanie stron przez sędziego podczas postępowania cywilnego

Compensatie

Compensatie (kompensata) — zaliczenie wzajemnych wierzytelności między stronami w celu zmniejszenia lub zniesienia zobowiązań

Competentie

Competentie (właściwość/kompetencja) — uprawnienie sądu lub organu do rozpoznawania określonych spraw

Competentie EU

Competentie EU (kompetencja UE) — uprawnienie Unii Europejskiej do stanowienia prawa w określonych dziedzinach

Complicaties

Complicaties (powikłania) — nieprzewidziane skutki uboczne lub konsekwencje leczenia medycznego, istotne przy odpowiedzialności medycznej

Compos mentis

Compos mentis (władz umysłowych) — określenie osoby będącej w pełni władz umysłowych, zdolnej do podejmowania świadomych decyzji prawnych

Concernverhouding

Concernverhouding (relacja koncernowa) — prawny stosunek między spółkami należącymi do tego samego koncernu lub grupy kapitałowej

Concessieovereenkomst

Concessieovereenkomst (umowa koncesyjna) — umowa przyznająca prawo do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub korzystania z zasobów publicznych

Conclusie van antwoord

Conclusie van antwoord (konkluzja odpowiedzi) — pismo procesowe pozwanego zawierające odpowiedź na zarzuty powoda w postępowaniu cywilnym

Conclusie van dupliek

Conclusie van dupliek (konkluzja duplikatu) — drugie pismo procesowe pozwanego w odpowiedzi na replikę powoda

Conclusie van eis

Conclusie van eis (konkluzja żądania) — część pozwu określająca dokładnie, czego powód żąda od sądu

Conclusie van repliek

Conclusie van repliek (konkluzja replik) — drugie pismo procesowe powoda odpowiadające na obronę pozwanego

Concrete schadebegroting

Concrete schadebegroting (konkretne oszacowanie szkody) — obliczenie odszkodowania na podstawie rzeczywiście poniesionych strat

Concurrent schuldeiser

Concurrent schuldeiser (współkonkurujący wierzyciel) — wierzyciel nieuprzywilejowany, który nie ma pierwszeństwa w zaspokojeniu swojej wierzytelności

Concurrente schuldeiser

Concurrente schuldeiser (konkurencyjny wierzyciel) — wierzyciel bez pierwszeństwa przy podziale majątku dłużnika

Concurrente vordering

Concurrente vordering (równorzędne roszczenie) — roszczenie bez pierwszeństwa, zaspokajane proporcjonalnie z innymi podobnymi roszczeniami

Concurrentiebeding

Concurrentiebeding (klauzula zakazu konkurencji) — umowne ograniczenie prowadzenia konkurencyjnej działalności przez pracownika lub kontrahenta

Conditio sine qua non

Conditio sine qua non (warunek konieczny) — warunek bez którego określone skutek prawny nie może zaistnieć

Conformiteit

Conformiteit (zgodność) — odpowiadanie towaru lub usługi warunkom umowy i oczekiwaniom kupującego

Connexiteit

Connexiteit (związek) — prawny związek między sprawami mogący uzasadniać ich łączne rozpoznanie lub przekazanie

Consensus

Consensus (zgoda/porozumienie) — zgodność woli stron niezbędna do ważnego zawarcia umowy

Conservatoir beslag

Conservatoir beslag (zabezpieczenie majątkowe) — tymczasowe zabezpieczenie majątku dłużnika w celu zapewnienia wykonania przyszłego orzeczenia

Consignatie

Consignatie (konsygnacja) — oddanie pieniędzy lub rzeczy w depozyt sądowy lub notarialny do czasu wyjaśnienia uprawnień

Consument

Consument (konsument) — osoba fizyczna nabywająca towary lub usługi w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą

Consumentenkoop

Consumentenkoop (sprzedaż konsumencka) — umowa sprzedaży między przedsiębiorcą a konsumentem, objęta szczególną ochroną prawną

Consumentenrecht

Consumentenrecht (prawo konsumenckie) — dziedzina prawa chroniąca prawa konsumentów w transakcjach z przedsiębiorcami

Consumentenrecht EU

Consumentenrecht EU (europejskie prawo konsumenckie) — przepisy UE zapewniające minimalną ochronę konsumentów we wszystkich krajach członkowskich

Continuïteit

Continuïteit (ciągłość) — zdolność przedsiębiorstwa do kontynuowania działalności gospodarczej

Contra legem

Contra legem (przeciwko prawu) — działanie sprzeczne z obowiązującym prawem

Contra-expertise

Contra-expertise (przeciwekspertyza) — niezależne badanie mające na celu sprawdzenie wcześniejszej ekspertyzy

Contract

Contract (umowa) — prawnie wiążąca umowa między dwiema lub więcej stronami

Contractbreuk

Contractbreuk (naruszenie umowy) — niewykonanie zobowiązań wynikających z umowy

Contractduur

Contractduur (okres obowiązywania umowy) — czas, na który zawarta została umowa

Contractmanagement

Contractmanagement (zarządzanie umowami) — systematyczne administrowanie umowami przez cały ich cykl życia

Contractonderhandeling

Contractonderhandeling (negocjacje umowne) — proces uzgadniania warunków umowy między stronami

Contractovername

Contractovername (przejęcie umowy) — przeniesienie całej pozycji umownej na osobę trzecią

Contractrecht

Contractrecht (prawo umów) — dziedzina prawa regulująca powstawanie, treść i rozwiązywanie umów

Contractsduur

Contractsduur (czas trwania umowy) — okres obowiązywania umowy od początku do końca

Contractsduur polis

Contractsduur polis (okres obowiązywania polisy) — czas trwania umowy ubezpieczeniowej

Contractsovername

Contractsovername (przejęcie kontraktów) — przeniesienie umów na nowego właściciela lub podmiot

Contractspartij

Contractspartij (strona umowy) — osoba lub podmiot będący stroną umowy

Contractsvrijheid

Contractsvrijheid (swoboda umów) — zasada pozwalająca stronom swobodnie kształtować treść umowy

Contractuele aansprakelijkheid

Contractuele aansprakelijkheid (odpowiedzialność umowna) — odpowiedzialność za szkody wynikające z niewypełnienia umowy

Contractuele boete

Contractuele boete (kara umowna) — z góry ustalone odszkodowanie za naruszenie umowy

Contradictoir

Contradictoir (kontradyktoryjny) — postępowanie sądowe, w którym obie strony mogą przedstawić swoje stanowisko

Controle

Controle (kontrola) — nadzór nad przestrzeganiem przepisów i wykonywaniem zobowiązań

Controlebevoegdheid

Controlebevoegdheid (uprawnienia kontrolne) — prawne uprawnienia organu do przeprowadzania kontroli i inspekcji

Contusie

Contusie (stłuczenie) — uszkodzenie tkanek w wyniku tępego urazu, istotne w sprawach odszkodowawczych

Conversie

Conversie (konwersja) — zmiana formy prawnej lub charakteru prawnego dokumentu, zobowiązania lub prawa

Conversie van aandelen

Conversie van aandelen (konwersja akcji) — zamiana akcji jednego typu na inny w tej samej spółce

Conversiebepaling

Conversiebepaling (klauzula konwersji) — przepis pozwalający przekształcić nieważną czynność prawną w ważną o podobnym skutku

Copyleft

Copyleft (copyleft) — model licencji wymagający rozpowszechniania dzieł pochodnych na tych samych wolnych warunkach licencyjnych

Copyright

Copyright-notice

Corporate governance

Corporate governance (ład korporacyjny) — system zasad i procesów zarządzania i kontroli spółki

Corporate governance code

Corporate governance code (kodeks ładu korporacyjnego) — zbiór najlepszych praktyk zarządzania spółkami giełdowymi

Corporate opportunity

Corporate opportunity (okazja korporacyjna) — możliwość biznesowa należąca do spółki, której dyrektor nie może przejąć dla siebie

Corpus delicti

Corpus delicti (corpus delicti) — dowody rzeczowe potwierdzające popełnienie przestępstwa

Correctie Langemeijer

Correctie Langemeijer (korekta Langemeijera) — konstrukcja prawna uznająca czyn za bezprawny mimo niespełnienia konkretnej normy

Correctieve sanctie

Correctieve sanctie (sankcja naprawcza) — kara administracyjna mająca na celu zakończenie lub cofnięcie naruszenia prawa

Coulance

Coulance (życzliwość) — dobrowolne przyznanie odszkodowania lub świadczenia bez obowiązku prawnego

Coulancehalve vergoeding

Coulancehalve vergoeding (odszkodowanie z tytułu życzliwości) — wypłata pieniędzy z dobrej woli, bez przyznania się do winy

Coulancevergoeding

Coulancevergoeding (odszkodowanie życzliwościowe) — wypłata finansowa z życzliwości bez uznania odpowiedzialności prawnej

Courtage

Courtage (prowizja maklerska) — wynagrodzenie pośrednika za doprowadzenie do zawarcia umowy

Coöperatie

Coöperatie (spółdzielnia) — forma prawna przedsiębiorstwa opartego na współpracy członków dla wspólnych celów

Coöptatie

Coöptatie (kooptacja) — procedura powołania nowego członka zarządu przez istniejących członków

Cram down

Cram down (przymusowe narzucenie) — mechanizm zatwierdzania planu restrukturyzacji mimo sprzeciwu niektórych wierzycieli

Creatieve keuzes

Creatieve keuzes (wybory twórcze) — oryginalne decyzje autora nadające dziełu osobisty charakter i ochronę autorską

Creditering

Creditering (kredytowanie/księgowanie) — wpis kwoty na korzyść konta lub korekta faktury przez notę kredytową

Crediteur

Crediteur (wierzyciel) — osoba lub firma, której ktoś jest winien pieniądze lub świadczenie

Crediteurenakkoord

Crediteurenakkoord (ugoda z wierzycielami) — porozumienie między dłużnikiem a wierzycielami o spłacie długów

Crediteurencommissie

Crediteurencommissie (komisja wierzycieli) — organ nadzorujący zarządzanie masą upadłościową w imieniu wierzycieli

Crediteurenvergadering

Crediteurenvergadering (zgromadzenie wierzycieli) — spotkanie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym

Crediteursverzuim

Crediteursverzuim (zwłoka wierzyciela) — sytuacja, gdy wierzyciel nie współpracuje przy wykonaniu zobowiązania przez dłużnika

Creditnota

Creditnota (nota kredytowa) — dokument korygujący wcześniej wystawioną fakturę poprzez zmniejszenie należności

Criminaliteit

Criminaliteit (przestępczość) — wszystkie zachowania uznane przez prawo za przestępstwa, które mogą skutkować karą lub grzywną.

Crisisheffing

Crisisheffing (podatek kryzysowy) — tymczasowy dodatkowy podatek nakładany przez rząd w czasie kryzysu ekonomicznego.

Cross-class cram down

Cross-class cram down — mechanizm prawny pozwalający na przyjęcie planu restrukturyzacji mimo sprzeciwu niektórych grup wierzycieli.

Culpa

Culpa (wina) — prawne pojęcie oznaczające winę lub zaniedbanie prowadzące do szkody, podstawa odpowiedzialności cywilnej.

Culpa in contrahendo

Culpa in contrahendo (wina przy zawieraniu umowy) — odpowiedzialność za szkody powstałe podczas negocjacji kontraktu.

Cultuurgrond

Cultuurgrond (grunt rolny) — ziemia wykorzystywana do rolnictwa, ogrodnictwa lub hodowli, podlegająca szczególnym przepisom.

Cumulatie

Cumulatie (kumulacja) — zbieg kilku podstaw prawnych, roszczeń lub sankcji w jednej sprawie, może wzmocnić lub ograniczyć prawa.

Cumulatie van aansprakelijkheid

Cumulatie van aansprakelijkheid (kumulacja odpowiedzialności) — sytuacja gdy za tę samą szkodę można odpowiadać na podstawie umowy i prawa deliktowego.

Curandus

Curandus (osoba pod kuratelą) — osoba postawiona pod kuratelą z powodu stanu psychicznego lub fizycznego, ma ograniczoną zdolność prawną.

Curatele

Curatele (kuratela) — instytucja prawna polegająca na ustanowieniu opieki nad osobą pełnoletnią niezdolną do samodzielnego działania.

Curator

Curator (kurator) — osoba wyznaczona przez sąd do zarządzania majątkiem i sprawami osoby pod kuratelą lub majątkiem upadłościowym.

Cybercrime

Cybercrime (cyberprzestępczość) — przestępstwa popełniane za pomocą komputerów, sieci lub internetu, mogą dotyczyć każdego użytkownika.

Taken van de curator

Taken van de curator (zadania kuratora) — ustawowe obowiązki i odpowiedzialności kuratora w postępowaniu upadłościowym firmy.

CAO

Collectieve Arbeidsovereenkomst — układ zbiorowy pracy negocjowany między związkami a pracodawcami.

Potrzebujesz porady prawnej?

Umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych specjalistów

Bezpłatna konsultacja Lub zadzwoń bezpośrednio: 070 4500 300