Słownik Prawniczy
Wyjaśnienie często używanych terminów prawniczych
D
107 terminówDNA-onderzoek
DNA-onderzoek (badanie DNA) — analiza materiału genetycznego w sprawach karnych do identyfikacji sprawców lub ofiar przestępstw.
Daad van bekendheid
Daad van bekendheid (czyn rozgłoszenia) — prawny sposób publicznego ogłoszenia ważnych informacji, gdy nie można dostarczyć dokumentów bezpośrednio.
Dader
Dader (sprawca) — osoba która popełniła przestępstwo, może podlegać karze więzienia, grzywnie lub innym sankcjom prawnym.
Dading
Dading (ugoda) — pozasądowe porozumienie stron sporu o wzajemnych ustępstwach, pozwala uniknąć kosztownego procesu sądowego.
Dagvaarding
Dagvaarding (pozew) — oficjalny dokument sądowy wzywający kogoś do stawienia się w sądzie, musi być doręczony przez deurwaarder.
Dagvergoeding
Dagvergoeding (dieta dzienna) — kwota wypłacana za każdy dzień niezdolności do pracy lub jako pokrycie kosztów podróży służbowej.
Dagwaarde
Dagwaarde (wartość dzienna) — aktualna wartość rynkowa rzeczy w dniu wyceny lub powstania szkody, ważna przy ubezpieczeniach.
Dakopbouw
Dakopbouw (nadbudowa na dachu) — rozbudowa istniejącego budynku w górę, wymaga pozwolenia na budowę i zgody sąsiadów.
Databankenrecht
Databankenrecht (prawo baz danych) — przepisy chroniące strukturę i zawartość baz danych przed nielegalnym kopiowaniem i wykorzystaniem.
Databankrichtlijn
Databankrichtlijn (dyrektywa o bazach danych) — europejska regulacja chroniąca bazy danych prawem autorskim i prawem sui generis.
Dataprotectie EU
Dataprotectie EU (ochrona danych UE) — europejskie przepisy o ochronie danych osobowych, głównie RODO, obowiązujące także w Holandii.
De facto
De facto — określenie oznaczające stan faktyczny, rzeczywisty, w przeciwieństwie do stanu prawnego (de jure).
De jure
De jure (z mocy prawa) — sytuacja prawna uznana oficjalnie przez prawo, w przeciwieństwie do faktycznej
Deadlock situatie
Deadlock situatie (sytuacja patowa) — blokada w podejmowaniu decyzji przez równe siły głosów lub sprzeczne interesy
Debiteur
Debiteur (dłużnik) — osoba lub firma zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela
Debt for equity swap
Debt for equity swap (zamiana długu na udziały) — przekształcenie zobowiązań na akcje lub udziały w spółce
Debtor in possession
Debtor in possession (dłużnik w posiadaniu) — możliwość kontynuowania działalności przez zarząd podczas procedury upadłościowej
Decharge
Decharge (absolutorium) — zwolnienie z odpowiedzialności za wykonane czynności prawne lub zarządcze
Decharge bestuur
Decharge bestuur (absolutorium dla zarządu) — zwolnienie zarządu z odpowiedzialności przez akcjonariuszy za prowadzenie spółki
Declaratieplicht
Declaratieplicht (obowiązek zgłaszania) — prawny obowiązek zgłoszenia określonych informacji, kosztów lub zdarzeń
Declaratoir vonnis
Declaratoir vonnis (wyrok deklaratoryjny) — orzeczenie sądu stwierdzające stan prawny bez nakładania obowiązków
Deelgeschil
Deelgeschil (spór częściowy) — procedura rozstrzygania konkretnego punktu spornego w sprawach odszkodowawczych
Deelneming
Deelneming (udział) — posiadanie akcji, udziałów lub innego rodzaju uczestnictwa w podmiocie prawnym
Deelneming in een onderneming
Deelneming in een onderneming (udział w przedsiębiorstwie) — posiadanie akcji lub udziałów w innej spółce
Deeltijdontslag
Deeltijdontslag (zwolnienie z pracy częściowej) — redukcja wymiaru czasu pracy zamiast całkowitego zwolnienia
Dekking
Dekking (pokrycie ubezpieczeniowe) — zakres ochrony i ryzyk objętych polisą ubezpieczeniową
Dekkingsgat
Dekkingsgat (luka w ubezpieczeniu) — okres lub sytuacja bez ochrony ubezpieczeniowej między polisami
Dekkingsgraad
Dekkingsgraad (wskaźnik pokrycia) — stosunek majątku funduszu emerytalnego do zobowiązań emerytalnych
Dekkingskoop
Dekkingskoop (zakup zabezpieczający) — nabycie towarów/usług w celu wykonania zobowiązania wobec kontrahenta
Dekkingsomvang
Dekkingsomvang (zakres pokrycia) — szczegółowy opis ryzyk i zdarzeń objętych ochroną ubezpieczeniową
Delegatie
Delegatie (delegacja uprawnień) — przekazanie kompetencji przez organ administracyjny innemu podmiotowi
Deponeringsplicht
Deponeringsplicht (obowiązek składania) — prawny obowiązek złożenia dokumentów lub sprawozdań w odpowiednim rejestrze
Depot
Depot (depozyt) — powierzenie pieniędzy, papierów wartościowych lub innych wartości instytucji do przechowania
Depot (merk)
Depot (merk) (zgłoszenie znaku) — rejestracja znaku towarowego w urzędzie patentowym w celu uzyskania ochrony prawnej
Derdenbeding
Derdenbeding (zastrzeżenie na rzecz osoby trzeciej) — klauzula umowna przyznająca prawa osobie niebędącej stroną umowy
Derdenbescherming
Derdenbescherming (ochrona osób trzecich) — prawne zabezpieczenia chroniące osoby niezwiązane bezpośrednio z transakcją
Derdenbeslag
Derdenbeslag (zajęcie u osoby trzeciej) — zajęcie majątku dłużnika znajdującego się w posiadaniu innej osoby
Derdengeldenrekening
Derdengeldenrekening (rachunek środków osób trzecich) — specjalny rachunek bankowy dla pieniędzy, które nie należą do właściciela rachunku
Derdenrekening
Derdenrekening (rachunek osób trzecich) — rachunek bankowy na środki należące do innych osób niż właściciel rachunku
Derogeren
Derogeren (derogować/uchylać) — zastąpienie starszego przepisu prawnego nowym lub jego częściowe uchylenie
Derogerende werking
Derogerende werking (skutek derogacyjny) — mechanizm zastępowania starszych przepisów prawnych nowszymi w przypadku sprzeczności
Descente
Descente (wizja lokalna) — wizyta sędziego w miejscu związanym ze sprawą w celu zbadania dowodów na miejscu
Deskundigenbericht
Deskundigenbericht (opinia biegłego) — pisemna opinia eksperta w określonej dziedzinie przedstawiona sądowi jako dowód
Detachering
Detachering (delegowanie pracowników) — czasowe oddelegowanie pracownika do pracy u innego pracodawcy przy zachowaniu pierwotnej umowy
Detentie
Detentie (areszt/więzienie) — pozbawienie wolności w ramach postępowania karnego, forma kary pozbawienia wolności
Devolutieve werking
Devolutieve werking (skutek dewolutywny) — przekazanie sprawy do wyższej instancji sądowej w wyniku wniesienia apelacji
Diefstal
Diefstal (kradzież) — zabór rzeczy należącej całkowicie lub częściowo do innej osoby w celu bezprawnego przywłaszczenia
Dienstbetrekking
Dienstbetrekking (stosunek służbowy) — formalna relacja zatrudnienia między pracownikiem a pracodawcą, szczególnie w sektorze publicznym
Dienstenovereenkomst
Dienstenovereenkomst (umowa o świadczenie usług) — umowa, w której jedna strona zobowiązuje się świadczyć usługi dla drugiej strony
Dienstverband
Dienstverband (stosunek pracy) — formalna relacja zatrudnienia między pracodawcą a pracownikiem określająca prawa i obowiązki
Dienstverlening
Dienstverlening (świadczenie usług) — wykonywanie usług w kontekście prawnym lub komercyjnym między stronami
Dienstverrichting
Dienstverrichting (wykonywanie usług) — faktyczne wykonywanie usług w ramach umownej relacji między stronami
Digitaal bewijsmateriaal
Digitaal bewijsmateriaal (dowody cyfrowe) — elektroniczne dane mogące służyć jako dowód w postępowaniu sądowym
Diplomatenclausule
Diplomatenclausule (klauzula dyplomatyczna) — możliwość wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu przez dyplomatów lub urzędników międzynarodowych
Directe actie
Directe actie (powództwo bezpośrednie) — prawo dochodzenia roszczeń bezpośrednio od strony, z którą nie ma się umowy
Directe schade
Directe schade (szkoda bezpośrednia) — szkoda powstająca bezpośrednio w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę
Directe werking
Directe werking (skutek bezpośredni) — zasada, że przepisy prawa UE bezpośrednio przyznają prawa obywatelom
Disciplinaire maatregel
Disciplinaire maatregel (środek dyscyplinarny) — sankcja nakładana przez organ zawodowy za naruszenie zasad wykonywania zawodu
Discretionaire bevoegdheid
Discretionaire bevoegdheid (władza dyskrecjonalna) — swoboda decyzyjna organu administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięć
Discriminatieverbod (EU)
Discriminatieverbod (EU) (zakaz dyskryminacji UE) — zakaz nierównego traktowania ze względu na narodowość lub inne cechy chronione prawem UE
Disculpatie
Disculpatie (oczyszczenie z zarzutów) — uwolnienie od odpowiedzialności lub winy przez przedstawienie dowodów niewinności
Dispensatie
Dispensatie (dyspensa/zwolnienie) — indywidualne zwolnienie od obowiązku przestrzegania określonego przepisu prawnego
Distributieovereenkomst
Distributieovereenkomst (umowa dystrybucyjna) — umowa na sprzedaż produktów przez pośrednika na określonym terenie
Distributierecht
Distributierecht (prawo dystrybucji) — dziedzina prawa regulująca sprzedaż towarów i usług przez pośredników
Dividend
Dividend (dywidenda) — część zysku spółki wypłacana akcjonariuszom
Dividendbeleid
Dividendbeleid (polityka dywidendowa) — zasady spółki dotyczące wypłacania zysku akcjonariuszom
Dochtermaatschappij
Dochtermaatschappij (spółka córka) — firma kontrolowana przez spółkę nadrzędną
Dochtervennootschap
Dochtervennootschap (spółka córka) — spółka, której akcje są w całości lub głównie własnością spółki matki
Doel
Doel (cel) — zamierzenie lub przedmiot działalności prawnej
Doeloverschrijding
Doeloverschrijding (przekroczenie celu) — działanie poza zakresem statutowym organizacji
Doeltreffendheid
Doeltreffendheid (skuteczność) — zasada, że prawo UE musi być skutecznie egzekwowane przez systemy krajowe
Dolus
Dolus (umyślność) — zamierzone działanie ze świadomością bezprawności
Domeinnaam
Domeinnaam (nazwa domeny) — internetowy adres służący do identyfikacji strony internetowej
Domicilie
Domicilie (miejsce zamieszkania) — miejsce zamieszkania osoby w znaczeniu prawnym
Domiciliekeuze
Domiciliekeuze (wybór miejsca zamieszkania) — wskazanie wybranego miejsca zamieszkania do określonych czynności prawnych
Doorlevering
Doorlevering (dostawa dalej) — przekazanie towaru przez kupującego kolejnej stronie w łańcuchu
Doorlopend krediet
Doorlopend krediet (kredyt odnawialny) — linia kredytowa pozwalająca na wielokrotne czerpanie do maksymalnej kwoty
Doorprocederen
Doorprocederen (kontynuowanie procesu) — kontynuacja postępowania sądowego mimo propozycji ugody
Doorstart
Doorstart (restart działalności) — ponowne uruchomienie działalności po upadłości lub likwidacji
Doorwerking
Doorwerking (oddziaływanie) — wpływ wyższego porządku prawnego na niższe przepisy lub umowy
Doorzoeken
Doorzoeken (przeszukanie) — wejście i przeszukanie mieszkania lub miejsca przez funkcjonariuszy
Dossiervorming
Dossiervorming (tworzenie akt) — systematyczne gromadzenie dokumentów i informacji na potrzeby sprawy
Douane-unie
Douane-unie (unia celna) — związek ekonomiczny z wolnym przepływem towarów i wspólną taryfą zewnętrzną
Draagmoederschap
Draagmoederschap (macierzyństwo zastępcze) — umowa, w której kobieta nosi dziecko dla rodziców zamówiających
Draagplicht
Draagplicht (obowiązek partycypacji) — obowiązek współdłużnika solidarnego do wniesienia wkładu względem pozostałych
Draaideurconstructie
Draaideurconstructie (konstrukcja obrotowych drzwi) — system szybkiego przechodzenia między sektorem publicznym a prywatnym
Drag along regeling
Drag along regeling (prawo przyłączenia) — prawo większościowego akcjonariusza do zmuszenia mniejszościowych do sprzedaży akcji
Dreigement
Dreigement (groźba) — wypowiedź, którą ktoś stawia drugiemu w perspektywie krzywdę lub zło
Drempelwaarde
Drempelwaarde (wartość progowa) — kwota, powyżej której obowiązują określone przepisy prawne
Driepartijenovereenkomst
Driepartijenovereenkomst (umowa trójstronna) — umowa z udziałem trzech stron z wzajemnymi prawami i obowiązkami
Dringende reden
Dringende reden (ważny powód) — poważne okoliczności uzasadniające natychmiastowe działanie prawne
Dringende spoed
Dringende spoed (pilny tryb) — sytuacja wymagająca natychmiastowego działania sądu bez zwykłych procedur
Drugsdelict
Drugsdelict (przestępstwo narkotykowe) — czyn karalny związany z produkcją, handlem lub posiadaniem środków odurzających
Dublin-verordening
Dublin-verordening (rozporządzenie Dublin) — przepisy UE określające, który kraj rozpatruje wniosek azylowy
Due diligence
Due diligence (badanie należytej staranności) — gruntowna analiza przed transakcją lub inwestycją
Dupliek
Dupliek (duplika) — pisemna odpowiedź pozwanego na replikę powoda w postępowaniu sądowym
Duurovereenkomst
Duurovereenkomst (umowa długoterminowa) — umowa zawarta na określony długi okres lub czas nieokreślony
Duurschade
Duurschade (szkoda ciągła) — szkoda trwająca dopóki utrzymuje się jej przyczyna
Dwaling
Dwaling (błąd) — nieprawidłowe wyobrażenie o faktach lub prawie przy zawieraniu umowy
Dwangakkoord
Dwangakkoord (ugoda przymusowa) — sądowe narzucenie ugody zadłużonemu wierzycielom, którzy się sprzeciwiają
Dwangmiddel
Dwangmiddel (środek przymusu) — prawny instrument zmuszający do wykonania zobowiązania
Dwangsom
Dwangsom (kara pieniężna przymusu) — suma pieniężna za każde naruszenie sądowego nakazu
Dwangsom (bestuursrecht)
Dwangsom (bestuursrecht) (kara administracyjna) — kara pieniężna nakładana przez organ administracyjny za niewypełnienie obowiązków
Dwarslaesie
Dwarslaesie (uszkodzenie poprzeczne rdzenia) — poważne uszkodzenie rdzenia kręgowego z trwałymi skutkami w sprawach odszkodowawczych
Dwingend recht
Dwingend recht (prawo bezwzględnie obowiązujące) — przepisy, od których strony nie mogą odstąpić w umowie
Deurwaarder
Komornik sądowy — urzędnik doręczający dokumenty sądowe i prowadzący egzekucję wyroków.
DigiD
Digitale Identiteit — cyfrowa tożsamość do logowania się na stronach holenderskich urzędów.
Potrzebujesz porady prawnej?
Umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych specjalistów